Κιρσοί ονομάζονται οι φλέβες των κάτω άκρων, οι οποίες στην όρθια θέση διατείνονται και γίνονται εμφανείς σαν υπεγέρσεις του δέρματος με οφιοειδή πορεία. Οι κιρσοί, όπως και οι ευρυαγγείες, συχνά στην καθομιλουμένη αναφέρονται ως φλεβίτιδα ή φλεβίτης. Οι κιρσοί αποτελούν το δεύτερο στάδιο φλεβικής ανεπάρκειας στα κάτω άκρα και μπορούν να εξελιχθούν σε πιο προχωρημένα στάδια.

Αιτίες εφάνισης των κιρσών αποτελούν κατα βάση η κληρονομικότητα και η εγκυμοσύνη και σε μικρότερο βαθμό ή παχυσαρκία και ή παρατεταμένη ορθοστασία. Η συχνότητα εμφάνισης κιρσών στις γυναίκες είναι διπλάσια από του άνδρες.

Οι κιρσοί είναι φλέβες με παθολογική λειτουργία και σχεδόν πάντα συνδυάζονται με ανεπάρκεια μεγαλύτερων και κεντρικότερων φλεβικών στελεχών του επιφανειακού δικτύου των κάτω άκρων. Τα στελέχη αυτά τις περισσότερες φορές δεν είναι οπτικά εμφανή, αποτελούν ωστόσο το βασικότερο πρόβλημα της νόσου και είναι συνήθως αυτά που παράγουν τους κιρσούς. Οι συνηθέστερες κεντρικότερες φλέβες που ανεπαρκούν στους ασθενείς με κιρσούς είναι η μείζον σαφηνής και η ελάσσον σαφηνής φλέβα.

Στους ασθενείς με κιρσούς, τόσο οι ίδιοι οι κιρσοί όσο και οι κεντρικότερες φλέβες που ανεπαρκούν δεν μπορούν να επιστρέψουν το αίμα προς την καρδιά με αποτέλεσμα αυτό να παλινδρομεί και να συσσωρεύεται στα κάτω άκρα προκαλώντας συμπτώματα από τη φλεβική συμφόρηση και αρκετές φορές επιπλοκές, όπως θρόμβωση και φλεβικά έλκη.

Οι Αμερικανικές και Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες αγγειοχειρουργικές οδηγίες συστήνουν την επέμβαση με laser ως την πλέον κατάλληλη για την αντιμετώπιση τις φλεβικής νόσου όταν υπάρχει ανεπάρκεια σαφηνούς φλέβας, λόγω των πολλαπλών πλεονεκτημάτων και καλύτερων αποτελεσμάτων της έναντι των άλλων μεθόδων (ανοιχτό χειρουργείο, σκληροθεραπεία αφρού, χρήση κόλας). Εφαρμόζεται παγκοσμίως σε επίπεδο  χειρουργείου ιατρείου (office surgery)  με άμεση κινητοποίηση μετά το πέρας της (walk in – walk out surgery).

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Οι ασθενείς που πάσχουν από κιρσούς χωρίς επιπλοκές μπορεί να εμφανίζουν ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα:

  • Αίσθημα βάρους και εύκολης κόπωσης στα κάτω άκρα
  • Οίδημα που συχνά εμφανίζεται στους άκρους πόδες, αλλά μπορεί να φτάσει και ως το γόνατο. ‘Οταν υπαρχει και οίδημα η φλεβική ανεπάρκεια είναι  τρίτου σταδίου
  • Άλγος, καύσος ή και αίσθημα παλμών στα κάτω άκρα
  • Κράμπες, συνήθως  μετά την κατάκλιση
  • Κνησμός γύρω από τίς διογκωμένες φλέβες
  • Σύνδρομο ανήσυχων άκρων

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

1. Θρόμβωση

Με τον όρο θρόμβωση εννοούμε την πήξη του αίματος εντός της φλέβας. Η θρόμβωση των κιρσών αποτελεί την πιο σοβαρή επιπλοκή τους και είναι κατάσταση επείγουσα που αντιμετωπίζεται, ωστόσο, αποκλειστικά εκτόςνοσοκομείου. Κλινικά η θρομβωμένη φλέβα και η γύρω περιοχή της είναι σκληρή,  επώδυνη και ερυθρή συμπτώματα που συνήθως οδηγούν τον ασθενή να αναζητήσει ιατρική συμβουλή. Η αντιμετώπιση της θρόμβωσης των κιρσών πρέπει να γίνεται όσο τον δυνατόν γρηγορότερα, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα περαιτέρω επιπλοκών.

2. Δερματικές βλάβες

Πρόκειται για αλλοιώσεις του δέρματος, ο οποίες οφείλονται στην κακή θρέψη του λόγω της φλεβικής συμφόρησης. Οι αλλοιώσεις μπορεί να είναι α) στικτή ή και συρρέουσα υπέρχρωση, β) εκζεματοειδής βλάβη, γ) λιποδερματοσκλήρυνση και δ) φλεβικό έλκος. Οι δερματικές βλάβες αποτελούν σημεία προχωρημένης νόσου (στάδια 4, 5 και 6 φλεβικής ανεπάρκειας)

3. Αιμορραγία

Η αιμορραγία είναι η ίσως η πιο σπάνια επιπλοκή των κιρσών, ωστόσο επείγουσα. Συμβαίνει σε σημεία πολύ εξωτερικευμένων κιρσών, όπου το δέρμα που τους καλύπτει είναι εξαιρετικά λεπτό (σαν τσιγαρόχαρτο) και συνήθως προηγείται κάποια μορφής τραυματισμός. Η αιμορραγία είναι κατά κανόνα αρκετά έντονη και χρειάζεται πιεστική περίδεση ή συρραφή του κιρσού για να σταματήσει. Από σημεία αιμορραγίας κιρσών είναι δυνατό να ξεκινήσουν φλεβικά έλκη. Οι αιμορραγίες των κιρσών συμβαίνουν κατα κύριο λόγο σε πιο ηλικωμένους ασθενείς.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η θεραπεία των κιρσών είναι επεμβατική. Οι μέθοδοι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι το ενδοφλεβικό Laser,  το κλασικό ανοιχτό χειρουργείο ή η σκληροθεραπεία αφρού.  Το ενδοφλεβικό laser με μικροφλεβεκτομές είναι η θεραπεία εκλογής και μπορεί να ερφαρμοστεί τεχνικά στο 95% και άνω των ασθενών με κιρσούς εφόσον ο αγγειοχειρουργός έχει απόλυτη εξειδίκευση και εμπειρία. Το υπόλοιπο περίπου 5% συνήθως αντιμετωπίζεται με ανοιχτό χειρουργείο, ενώ η σκληροθεραπεία αφρού εφαρμόζεται μόνο σε μικρούς κιρσούς χωρίς ανεπάρκεια σαφηνούς.

Η συντηρητική θεραπεία των κιρσών με ελαστική υποστήριξη και φλεβοτονική αγωγή έχει πλέον ελάχιστο ρόλο  και εφαρμόζεται σε περιπτώσεις που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν επεμβατικά. Προσφέρει ανακούφιση από τα συμπτώματα μόνο κατά τη χρήση της  και δεν αναστέλει, όπως θεωρούταν στο παρελθόν, την εξέλιξη των κιρσών.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ